Israëlzondag – Grote Verzoendag/Jom Kippoer

Al vele jaren kent Harderwijk een Interkerkelijke Werkgroep Kerk & Israël waarin ook
wij, als katholieken van de Catharinakerk, vertegenwoordigd zijn.
In de protestantse kerken is het gebruikelijk dat er op de eerste zondag van oktober aandacht
is voor de verbondenheid met het volk Israël. Tenslotte behoorden Jezus, z’n familie
en de apostelen ook tot het volk Israël.
De Rooms-Katholieke Kerk kent ook een zelfde moment van stilstaan bij de zusters en broeders van onze Heer Jezus en wel op 17 januari en wordt georganiseerd door de
Katholieke Raad voor Israël (KRI).

Ondanks de andere datum vraag ik toch aandacht voor deze bijzondere eerste oktober zondag omdat Grote Verzoendag in ditzelfde weekend valt, op 29/30 september. De dagen en dus ook de feest- en gedenkdagen beginnen bij het Joodse volk net als in het scheppingsverhaal in de avond. Grote Verzoendag is de afsluiting van de 10 Hoge Dagen (dit zijn 10 dagen waarin om vergiffenis wordt gevraagd tot Jom Kippoer), die beginnen met Rosj haSjana, Nieuwjaarsdag, en vormen een voorbereiding op Jom Kippoer..

Jom Kippoer is een van de Hoog Feesten in het Joodse geloof daarom iets meer hierover.
Er wordt gevast en niet gewerkt door vrijwel alle Joden van zonsondergang tot zonsondergang, 25 uur. Over de instelling lezen we in Leviticus 16.
Altijd wordt het boek Jona gelezen, waarin het gaat om bekering van een vreemd, slecht volk. Het is een les voor Jona, maar vooral voor het Joodse volk, om niet te vergeten dat het de Eeuwige te doen is om de hele wereld. De nadruk ligt op de onvoorstelbare barmhartigheid van God. Barmhartig is een samenstelling van de baarmoeder en hart, de Eeuwige is als een moeder en vader voor ons mensen!

Zwakte en falen mogen geen reden zijn de hoop op verbetering op te geven. Fouten maken is het probleem en fouten herstellen is het doel van Jom Kippoer.
De laatste drie generaties Joden hebben de stichting van de staat Israël meegemaakt als een voorrecht, maar ze zuchten nog onder de trauma’s van de afgelopen eeuw(en). Veel Joden hebben moeite met de regering Netanjahoe, maar ze steunen allen onvoorwaardelijk de staat Israël, hun thuisland waar ze terecht kunnen als de nood aan de man komt. Ook al bevalt de politiek hen niet, ze zien vooral de bedreiging van de landen om Israël heen. Zo’n grote menigte tegenover een handjevol!

Op Jom Kippoer gaat het over het falen in relaties. Verzoening met de Eeuwige kan pas als er ook verzoening is met de medemens. Jezus spreekt hierover in Matteüs 5:23/24.
Het gaat om twee begrippen bij het herstel van de relaties: tesjoeva en kappara, omkeer en verandering. Het woord kippoer betekent letterlijk bedekken. Het woord kapoerewiets komt hier vandaan en betekent zoveel als: helemaal vernietigd, weggedaan.

De bedoeling van Jom Kippoer is, dat je niet moedeloos hoeft te worden van je zonden, maar nieuwe moed schept om dingen recht te zetten en toekomst te zien. Er mag geen tegenstelling zijn tussen rituelen en daden. Als het alleen om de vorm gaat, heeft ommekeer doen geen waarde. Een grote rol speelt het Kol nidré, een lied dat vaak gezongen wordt. Het gaat hierbij om beloften gedaan voor het leven in het jaar wat komt.

Jezus heeft in elk geval in zijn leven elk jaar deze feestdagen als Jood beleefd.

Een verkorte versie van de tekst van Stien van der Hout door Gijsbert Schaap Interkerkelijke Werkgroep Kerk & Israël
Harderwijk