Preek van de week zondag 15 oktober 2017

28e Zondag door het jaar A 2017, 15 oktober 2017

Schriftlezingen: Jesaja 25.6-10a en Matteus 22.1-14

Het beeld van het feestmaal drukt uit hoe de Heer zijn overvloed aan gaven bestemd heeft voor alle mensen die, zo wordt verondersteld, blijkbaar hongeren en dorsten “naar gerechtigheid” (Mat. 5.6). “Zijn” volk (vers 8) is daarbij het start-, het uitgangspunt voor de hele aarde. En de berg Sion de navel van zijn toekomst- visioen.

De profeet verbindt het rijke feestmaal voor alle volken op de berg Sion met het verscheuren van de doodssluier die over de volkeren ligt. Die kan verscheurd worden omdat de Eeuwige alles wat tot de dood leidt (tranen, smaad) wegneemt. Zijn volk (voor de duidelijkheid: Israel) en de berg Sion zijn niet verbondsvolk en verbondsplaats voor zichzelf, maar ten bate van alle volkeren. Zeg maar centrifugaal – het gaat van hen uit!.
De Evangelielezing vertelt waar het Rijk Gods – waar Jezus zo door geboeid was – op lijkt. Even vooraf: de negatieve respons van de eerstgenodigden mag niet gebruikt worden om het joodse volk als “nee-zeggers” als “onwillig”, en als moordenaars van de dienaren (de profeten) en van de zoon zelf (Mat. 21.38) te kwalificeren. Het gaat niet om het joodse volk als zodanig maar om de farizeeën, hogepriesters, oudsten van het volk, de leiders. Aansluitend bij de profeten, diskwalificeert Jezus de “leiders”, de herders van het volk (Jeremia 23; Ezechiël 34). Zij misleiden het volk in plaats van te leiden.
De eerstgenodigden zijn de geestelijke leiders van het joodse volk. Qualitate qua. Als zij niet willen, omdat hun eigen besognes voorgaan, (zie: Mijn maaltijd tegenover Zijn akker/zaken) worden anderen gevraagd: anderen die in het balboekje van de leiders niet voorkwamen. De uitnodiging van de koning overstijgt de goed-gedrag-verklaring van de leiders: Iedereen is welkom! Kwantitatief en kwalitatief: Jan en alleman. Maar niemand wordt gedwongen! Net als de eerstgenodigden: je moet wel willen! Je moet verlangen naar dat bruiloftsmaal, je moet je er a.h.w. al op gekleed hebben; dan ben je welkom! Want kleren maken de man. En, we waren het bijna vergeten, dit is een beeld van het Koninkrijk Gods, waar ook mensen zich te goed voelen voor een uitnodiging, waar eigen zaken voor gaan, maar waar iedereen welkom is, als je er maar naar uitziet, naar verlangt. Een bijzonder Rijk, dat Rijk Gods! En dat is ‘t.

(Henk Bloem)

Friedrich Nietzsche,

”Het belangrijkste is niet om in staat te zijn een feest te organiseren, maar om mensen te vinden die het kunnen waarderen”.

Loesje: het leven is een feest. En jij bent uitgenodigd!

BLOGS
De concilieverklaring Nostra aetate betreurt “de haat, de vervolgingen en de uitingen van antisemitisme die, wanneer en door wie ook, tegen de joden zijn gericht”. Het is de moeite waard om te zien hoe mede dank zij het 2e Vat. Concilie de joods-christelijke verhoudingen zijn veranderd. Er zijn vreselijke uitwassen van antisemitisme geweest – het boek van Stefan Hertmans, De bekeerling, beschrijft het op weerzinwekkende wijze. Dat onze kerk geen missiewerk, zendingswerk naar Joden toe meer wil verrichten, mag een teken zijn van andere verhoudingen. Zij geloven in de ene God, zij verwachten de Messias, Jezus was jood, hij koos joden als apostel – en zij staan aan de oorsprong van het christendom. Het is de moeite waard eens te lezen hoe het 2e Vat. Concilie hier een tour de force doet om andere verhoudingen tussen ons te faciliteren – en onze pausen gingen niet voor niks naar Israel, naar de Klaagmuur. Hopelijk kunnen we dat uitbouwen.

(Henk Bloem)

N.B.: Jerusalem in het jaar 70 door de Romeinen ingenomen.

(Een historische bemerking): De verzen bij Matteus over de koning die kwaad wordt, zijn soldaten stuurt die de stad in brand steken, wordt vaak als een verwijzing naar de verwoesting van Jeruzalem in het jaar 70 gelezen. Het Matteus evangelie is dus duidelijk van daarna.

(Henk Bloem)