HET SACRAMENT VAN DE KOFFIE

Bron: De Rondom van De Eshof
HET SACRAMENT VAN DE KOFFIE
‘Wat ik mis,’ zegt Bram van Gent, ‘is de koffie na de dienst. Dat is het moment van de ontmoeting. Dan spreek je elkaar, over de dienst of over iets anders. Lach je samen. ’
Hij en Rennie kijken dikwijls op tv naar de uitzending van de kerkdienst vanuit Friesland. Naar de Eshof zijn ze sinds het begin van corona nog niet geweest. Het trekt hen niet, nu er slechts een kleine groep mensen aanwezig mag zijn. ‘Maar zodra de maatregelen van de baan zijn, komen wij weer!’
De koffie na de dienst. Vanaf 30 januari mag het weer! Maar zal dat zo blijven? Of moeten we straks weer terug naar kerkdiensten zonder koffie na de dienst? En hoe erg is dat?
Je hoort iemand al schamper opmerken: als de koffie het belangrijkste is, kan de kerk niet veel wezen…
Is dat zo?
Koffie na de kerk is méér dan koffie. Het is het sacrament van de koffie. Dit schrijft Alke Liebich in een column op de website van de VVP. De betekenis ervan kan moeilijk worden overschat. ‘De kerk-koffie,’ schrijft ze, ‘dat is het gebaar van de gedane arbeid, van de uitgestoken hand met het bakje troost na het laatste Amen.’
‘Zo welkom na een preekbeurt elders, waar je als voorganger soms bijna niemand kent. Maar waar je met de koffie of thee in de hand eindelijk de ruimte kan overbruggen die tussen preekstoel/podium en gemeente – die nooit op de eerste rij zit – zo voelbaar kan zijn.
Kerkkoffie is de beweging van de kerkgangers naar elkaar toe, zo nodig en helpend voor een gemeenschap, na een uur lang elkaars rug en nek te hebben gezien.
Het sacrament van de koffie is geen sacrament van de kerk of afhankelijk van de dominee. Het is van de gemeenschap, van de koster, het ontvangstcomité, de koffiedienst. Van de organist, die (…) eenmaal onder het kerkvolk reacties en waardering in ontvangst neemt. Het sacrament van de koffie heeft geen voorganger nodig, het ontvouwt zich in elke gemeenschap weer anders.’
Door corona heeft de koffie na de dienst onder druk gestaan. Wekenlang konden we geen koffie drinken samen. In de zomer van 2021 kon het een tijd lang wel weer, maar alleen als het buiten droog was. In het najaar verplaatste de koffie zich korte tijd naar binnen, maar toen liepen de besmettingen weer op en was het met het koffiedrinken afgelopen.
De kerkkoffie is theologisch en historisch gezien niet diep geworteld. Niet zoals de doop en de maaltijd van de Heer. Maar het koffiedrinken is te belangrijk om op te geven. Misschien moeten we er daarom maar écht een sacrament van maken.
Ellie Boot