Preek van de week van Henk Bloem zondag 4 juli 2022

14e zondag door het jaar 2022 C

Schriftlezingen: Jesaja 66.10-14c, Galaten 6,14-18 en Lucas 10,1-12, 17-20

De lezing uit de profeet Jesaja
In het eerste hoofdstuk moet Israël niks meer van de Heer weten. Er wordt WEE over hen geroepen (1,4), zij hebben zich van God afgewend en verkeren in een belabberde toestand (1,7). In het laatste hoofdstuk (66) daarentegen wendt God zich opnieuw tot het volk (66,8). Hij toont zich een barmhartige God (zie bv. Leviticus 26,44-45) Israël wordt als het ware opnieuw geboren. Toen in 2018 de Armeense kinderen Lili en Howick uitgezet werden, hoorde ik: “Het recht mag hebben gezegevierd, de barmhartigheid is gestorven”.
Hoofdstuk 1 en hoofdstuk 66 van Jesaja hebben meer dan 40 woorden of woordstammen gemeenschappelijk; ze vormen als het ware een raamwerk om het hele boek. Jesaja verhaalt van de voortdurende spanning en keuze ZONDER God of MET God. Het boek heeft een hoopvol, geloofsvol einde, een happy ending; een oproep MET God te (blijven) gaan. Maar het allerlaatste vers (66,24) getuigt alweer van ZONDER God. Het is inderdaad een wispelturig volk waar Jesaja mee van doen heeft.
De beeldspraak is treffend: borsten vol leven, zuigen en drinken, vrede als water en roem die zich uitbreidt als een steeds groter wordende waterplas, van dragen op de heup en van troost: “Zoals een moeder haar kind troost, zo zal ik u troosten; in Jeruzalem zult u getroost worden.” Zoals een moeder troost…zo zal God Jeruzalem troosten. Een God waar Israël, volgens Jesaja 1,3, niets van moest weten. Maar het slotvers 66,24 laat zien dat het ook zo kan omdraaien.

De overlevering zegt dat er 72 volkeren zijn. De uitzending betreft iedereen, alle volkeren. Twee aan twee, niet één, alleen, alsof hij Johannes de Doper of Jezus zelf vervangt. Hun eerste opdracht is vragen naar meer arbeidskrachten – bijna smeken, bidden, zoals het Griekse werkwoord deomai suggereert. Jezus waarschuwt hen bij de zending: Pas op dat je lam blijft en geen wolf wordt zoals anderen. (Homo homini lupus!). Het zal geen plezierreisje zijn; géén beurs, géén reistas, géén schoenen, niemand groeten…een bijzondere missie.
De openingszin “Vrede aan dit huis” geeft de kern van hun missie aan: Vrede! Op zo’n vredige, ontvankelijke plek heeft het ook zin om te blijven. Dat werkt als een haardvuur. De aandacht richt zich met name op de zieken – hen wordt gezegd: Het Koninkrijk Gods is dicht bij. Het Koninkrijk Gods is geen nieuw onbekend rijk op een wereldkaart. Het duidt op een verandering, een ommekeer naar een wereld, een samenleving zoals het zou moeten zijn; en Hij zag dat het goed was (Gen 1). En als hun boodschap afgewezen wordt dan klinkt dezelfde wens/groet als een waarschuwing: “Weet wel het koninkrijk Gods is dichtbij”, als om te zeggen: maar er komen andere tijden! Waarschuwing? Ja, maar wel een waarschuwing met hoop!
Na gedane arbeid, brengen ze verslag uit van hun missie. Het ging fantastisch, daar kon geen demon tegenop. De laatste zin over ‘hun namen’ lijkt me belangrijk in een sfeer van missionering, van vervolging. Tegen die achtergrond zegt men: het gaat niet om jou, niet om jouw prestaties. Het gaat erom wat jij, jouw naam, betekent in het hemelse plan.

Bij Gelegenheid Van het laatste nummer van De Roerom:
Om een kerk
Om een kerk – open huis
voor de pelgrim die we zijn;
zoekers naar zin
vragen om vertrouwen,

Om een kerk-spectrum
van allerlei kleuren
samen een regenboog
van vrede in de wereld.

Om een kerk – huis van stilte
rustplaats voor geest en gemoed
trefpunt voor allen die
zoet en zuur met elkaar willen delen.

Henk Bloem, pastor

Blogs van de week

Enkele notities bij de lezingen van deze zondag. Over lammeren en wolven, over veranderingen en nieuwe inzichten, over woorden en daden en over honger en dorst.

Lammeren
Lucas 10,3 “…als lammeren onder wolven”, met andere woorden: pas op dat je niet net doet als alle anderen. Homo homini lupus = mensen zijn wolven voor elkaar. Wie met pek omgaat, wordt ermee besmet.

Brinkman
Bij het Jesajaboek past M. Brinkman’s boek Hoe mijn God veranderde, (Kok. ISBN 978 90 4353 7971).Vroeger op de lagere school leerde ik dat God onveranderlijk is. Hij was toch volmaakt? Een verandering was toch niet aan hem besteed? Maar verandert God, of verandert onze kijk op God, onze wijze van omgaan met God, van schenken aan God? Brinkman spreekt van mijn God. Verandert “mijn” of verandert “God”?

Anglicanen
In het anglicaanse bisdom Oxford krijgen doop- en belijdeniskandidaten voortaan ook de vraag: “Beloof je zorgvuldig met de schepping om te gaan?” De trotse ouders met het kind in de armen, beloven: ‘en we zullen het afval scheiden’. Hun geloven staat niet los naast maar is verbonden met hun levensstijl. En kan ook met de levensstijl mee veranderen.

Moederlijke troost
Heel lezenswaard is Leonardo Boff, Aan de rand van de hemel, 1996. Wereldwijd gezien is ‘honger’ explosief gestegen. Boff is Braziliaan , de ‘Vader’ van de Zuid-Amerikaanse bevrijdingstheologie; een theologie die met de dagelijkse leefomstandigheden verbonden is, die contextgetrouw is. Dat heeft hem – een Franciscaan – ook in conflict met de kerk gebracht, dé kerk; ‘de heilige katholieke kerk’ noemen we haar in onze geloofsbelijdenis. Kun je ook misschien contextgetrouw bidden: Ik geloof in de kerk, vaak zo klein en schuldig, maar toch ùw kerk, de gemeenschap…
Boff bidt (blz. 73): “ Bent u dan niet onze vader? Bent u niet onze goede moeder? Hebt u dan geen gevoel in uw buik, geen hart in uw borst? Hoe kunt u toelaten dat uw zonen en uw dochters, die onze broers en zussen zijn, zoiets overkomt? Bent u dan niet de God die ons roepen hoort?” Hij schreef ook, Goed nieuws uit het oerwoud, 1983 (blz. 55): “Ik geloof dat de wereld beter zal zijn wanneer de lijdende armen op elkaar kunnen vertrouwen, wanneer de kleinen zullen geloven in hun gemeenschappelijk welzijn en de behoeften voelen waar iedereen onder lijdt, verenigd in Jezus Christus zullen we allen één zijn.”
Honger
De Verenigde Naties tellen wereldwijd 345 miljoen mensen met ernstige voedselonzekerheid. Voor de coronacrisis waren dat er 135 miljoen. Vooral in Afrika dreigt de situatie voor velen fataal te worden.
Van meerdere kanten horen we dat vele nieuwe Nederlanders meer kleur geven aan ons soms wat al te blanke en bleke geloof. Een tijd waarin we ontdekken hoe wezenlijk het is om samen kerk te zijn. Ook het schrijven van deze Paus ‘Tutti fratelli e sorelle’, hoort in dit rijtje. Het gaat niet om het verschil, dat misschien niet eens zo groot is als we denken.
“Ik had honger en gij hebt mij…” En er staat niet bij of die hongerige en dorstige zwart of wit is of al of niet tot tot de NAVO-landen behoort.

Henk Bloem, pastor

.