Vrouwevaert Amersfoort zaterdag 1 juni 2019

Onze Lieve Vrouwe Gilde – Amersfoort

Vrouwevaert in alle vroegte.

In 1444 maakt een vondst van een Mariabeeldje in het water van de beek bij Amersfoort van onze stad een bedevaartplaats. Sinds eeuwen wordt dit Mirakel herdacht door de jaarlijkse bedevaart ter ere van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort.

Deze oude traditie wordt ook dit jaar in ere gehouden met de “Vrouwevaert” op zaterdag 1 juni.

De start is om 7:30 uur met een viering van Woord en gebed in de Oud-Katholieke Georgiuskerk aan ’t Zand 13 te Amersfoort. Aansluitend is er een stille bidtocht rond de oude binnenstad waaronder een gebedsmoment in de Onze Lieve Vrouwetoren.

Na de voettocht is er dan een afsluitende gebedsviering in de Sint Franciscus Xaveriuskerk en aansluitend een kop koffie.

Onze Lieve Vrouwe Gilde – Amersfoort. Frank Sieraal: e-mail: jfrcsieraal@KPNMAIL.NL

 

Onze Lieve Vrouw van Amersfoort

In het mirakelboek – ‘n 17e eeuwse kopie – dat berust in het archief van de O.L. Vrouwekerk te Amersfoort, lezen wij:

“Anno Domini 1444 werd het beeld van Onze Lieve Vrouw hier buiten de Kamppoort in het water gevonden, onder het ijs, door een meisje, Margaretha geheten, wonend bij een verver. En op de heilige Kerstdag – St. Stefanusdag – werd het hier in deze kapel gebracht door broeder Jan van Schoonhoven, een O.L. Vrouwe broeder, carmeliet”.

Sinds die tijd kwamen hier van alle kanten pelgrims, om door de voorspraak van “Onze Lieve Vrouw van Amersfoort”, aan God gunsten te vragen, of voor gebedsverhoringen te bedanken.

Zij kwamen het gehele jaar door, maar vooral op de zondag vóór Pinksteren, “Vrouwevaertsdag” genoemd. Op die zondag en de volgende dagen tot Pinksteren werden ter ere van Onze Lieve Vrouw plechtige ommegangen (bedevaarten of processies) gehouden, volgens een vaste route.

In het bovengenoemde mirakelboek vinden wij niet minder dan 548 voorvallen vermeld tussen de jaren 1444 en 1545, die daar als buitengewone gebedsverhoringen op voorspraak van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort staan opgetekend.

Uit dit en nog vele andere oude geschriften komen wij tot de zekere gevolgtrekking, dat Amersfoort geweest is een alom beroemde Mariastad. De pelgrims kwamen van alle streken van ons land, ja zelfs van over onze landsgrenzen, uit België, Frankrijk, Duitsland en Engeland.

Wanneer reeds van zovelen de opvallende en bekende gebedsverhoringen en bedevaarten staan opgetekend: hoeveel duizenden pelgrims van heinde en ver zullen er bovendien nog geweest zijn!

In het jaar 1579 deed de zogenaamde Hervorming zijn intrede in Amersfoort. De publieke processies konden nu niet meer plaats hebben. Maar de katholieken bleven de “Vrouwevaert” houden. Alleen of in kleine gezelschappen volgden zij de heilige weg. Telkens weer werd zelfs deze stille devotie verboden, doch de vereerders van Maria lieten zich niet afschrikken en bleven de H. Maagd deze grootse hulde brengen.

Het Onze Lieve Vrouwebeeldje is niet meer. Ook de kapel waarin het beeldje vereerd werd, staat er niet meer: ze werd bij een ontploffing op 2 augustus 1787 vernield en in het begin van de vorige eeuw als afbraak verkocht.

De Onze Lieve Vrouwetoren echter, gebouwd ter ere van Onze Lieve Vrouw van Amersfoort, beurt nog steeds fier zijn spits naar de wolken. Hij staat daar als een majestueus Mariabeeld met het Kind, en getuigt door de eeuwen heen wijd en zijd in ‘t rond, aan wie Amersfoort eens zoveel roem en luister te danken heeft gehad. Tot in onze dagen maakten echter nog steeds enkelen uit oude Amersfoortse geslachten, als trouwe vereerders van Maria, jaarlijks deze ommegang.

In het jaar 1933 werd opnieuw een vereniging in het leven geroepen, met het doel deze aloude devotie meer bekendheid te geven, en haar daardoor te bevorderen. Deze vereniging is het Onze Lieve Vrouwe Gilde en de statuten werden onder goedkeuring van de Hoog Eerwaarde Heer Kanunnik L.A.F.X. Fock, deken van Amersfoort en pastoor van de Onze Lieve Vrouwekerk op St. Pancratiusdag 1933 samengesteld.

Als eerste deken van dit gilde moge genoemd worden kapelaan W. de Jong, priester van de Onze Lieve Vrouwekerk, welke hiervoor zeer geijverd heeft en de grondslag heeft gelegd voor deze bloeiende vereniging.

En vanaf die tijd trekken jaarlijks steeds meerdere vereerders van Maria langs de Onze Lieve Vrouwetoren, door de Krankeledenstraat, langs de singels en straten, waar eens de zes Amersfoortse kloosters stonden, langs de gewijde kerken en heiligdommen van weleer en volgen in de stilte van de nacht of in de vroege morgen de heilige weg, zoals de vorige geslachten dit deden.

In het jaar 1938 mocht het Onze Lieve Vrouwe Gilde door schenking ontvangen een kostbaar beeldje van de Moeder Gods met het Kindeke, kostbaar niet alleen door de vorm en herkomst, maar ook door de liefde, welke deze beeltenis tot op heden bewaarde.

Dit beeldje, bijna zeker afkomstig uit de St. Joriskerk, en tijdens de Beeldenstorm, door schendende hand op de Hof geworpen, werd volgens de overlevering door een jongen gevonden. Deze gebruikte het als speelgoed, bond er een stuk touw aan en slingerde ermede langs de stenen, zodat het deerlijk gehavend werd.

Een trouw gebleven katholiek zag dit, berispte hierover de jongen en vroeg, om verdere ergernis te voorkomen, overgave van dit beeldje.

De jongen vroeg direct: “wat biedt ge ervoor?” en het gevolg was dat voor “een stooter” (± 12½ cent) het beeldje in handen kwam van deze trouwe Mariavereerder. Deze katholiek was een voorouder van een van de parochianen van de Onze Lieve Vrouwekerk, in welke familie dit beeld ononderbroken is bewaard gebleven, en waar het steeds een ereplaats in huis heeft ingenomen.

Dank aan deze familie, die het Onze Lieve Vrouwe Gilde in staat stelde het de oude luister terug te geven, waarvoor het door kunstenaarshand werd gemaakt.

Thans staat dit beeld der Moeder Gods met Haar Goddelijk Kind op de arm weer op de troon, wachtend op Haar kinderen, welke Haar als Moeder willen eren, Haar willen vragen om Hare voorspraak, maar ook Haar willen huldigen als Beschermvrouwe van Amersfoort en de lage landen aan de zee. Hiermede zich scharend bij diegenen, welke voor ons waren en na ons zullen komen, Haar prijzend, die eens van Zichzelf voorspelde:

“Beatam me dicent omnes generationes.” “Mij zullen prijzen alle geslachten.”

Bron: Bedevaartboekje Onze Lieve Vrouwe Gilde – Amersfoort, 21 december 1938.

Op 7 februari 2015 werd het tweede Mariabeeldje door de erven Bakkenes – Van den Tweel overgedragen aan de parochie Onze Lieve Vrouw van Amersfoort en kreeg het een eervolle plek in de Sint Franciscus Xaveriuskerk.Bij de opheffing in 1963 van de parochie van Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming (Elleboog) is het mirakelboek en het archief overgedragen aan de St. Franciscus Xaverius geloofsgemeenschap (‘t Zand).