Weeklezing Henk Bloem 17 november 2019

33e zondag door het jaar 17 november 2019 C
Schriftlezingen: Maleachi 3.19-20a; en Lucas 21.5-19

De laatste spreker van de rij kan alleen maar onderstrepen wat al door anderen gezegd is. Zo ook de laatste profeet van het OT: Maleachi. Gods bode is hij: doorgeefluik, iemand die namens (= pro) God spreekt (phémi, waar afasie op teruggaat). In Gods naam doet hij een dringende oproep: “Keer terug tot mij” (zie 3,7) omdat hij ziet dat zelfs de priesters in Israel afglijden naar onrecht, corruptie en geen respect voor God tonen. Hij dreigt met een dag van  afrekening. Waarbij  “Op die dag” niet beperkt is tot één bepaalde dag in de toekomst. Veel meer is het de dag waar het uiteindelijk, tenslotte om gaat in het leven. Het dagelijks leven dendert maar door en de vraag naar het ‘waartoe’ sneeuwt meer en meer onder. Woorden als uiteindelijk, tenslotte  zijn existentiële woorden die vragen waar het je ten diepste om gaat in je leven. En tegenover de dreiging staat de belofte. Ook dat is geen ‘Stil maar wacht maar, alles wordt nieuw’, geen zoethoudertje maar een dringende oproep tot ommekeer: Nu! Daar gaat ‘t toch  tenslotte om, niet?

Het evangelie eindigt: “Als u volhardt, …”. De Grieken zeggen: ‘Hypomone’ =  ‘onderblijven’, zoals een zwemmer onder water. Dát beeld. Als Lucas in de jaren ʼ80 schrijft, liggen Jeruzalem en de tempel in puin. Betekent dat dat God niet meer in Israëls midden woont? Dat christenen het stokje overnemen? Maar  Jezus heeft tempel en synagoge nooit afgewezen. Hij wilde haar haar eigenlijke functie: ‘huis van mijn Vader’ (Luc. 2.49 en 19.46), teruggeven. Daarbij ging het niet om het gebouw – het doen van Gods wil is belangrijker dan het stenen gebouw dat hij schoonveegt.

De verwoesting van de tempel is niet het einde der tijden, maar maakt wel spanningen tussen joden-christenen los: zie hoe 3x “in/op mijn naam” voorkomt: zijn Naam zal een splijtzwam blijken. En de spanning voel je in het 3-voudige anti in vers 15: je voelt de anti-pathie! (de Nederlandse vertaling heeft ‘tegenstanders’ en ‘weerstaan’ en ‘weerspreken’.) Hun getuigenis kan uitlopen op ‘martelaarschap’ (vers 16). “Paradoxaler wijze”, zegt Jezus, “verlies je dan je leven niet, maar je verwerft het juist.” ‘Leven’, niet fysiek, biologisch, maar in de zin van waarvoor ’t klopt. Waartoe zijn we …? Daarbij klinken hoopgevende beelden van ‘elk haartje telt’ en van ‘uithouden’

Henk Bloem, pastor

  1. Wijdeveld drukt het op zijn poëtische wijze uit:

Ik weet niet meer ’t begin, en evenmin zie ik het eind.                                                                             

Hier ben ik, tussenin twee ongewetenen, alleen vermoedend, hopend: in ’t einde vind ik het begin.

BLOG

Een gedicht van Yehuda Amichai. Je zou het kunnen lezen met de Klaagmuur in gedachten – geen tempel meer – , of met de strijd tussen de godsdiensten in gedachten. En dan  te bedenken dat deze Yehuda een jood is, en dagelijks leeft in zo’n situatie.

 

Op de plaats waar wij gelijk hebben zullen nooit bloemen groeien in de lente.

Op de plaats waar wij gelijk hebben is de grond vertrapt en verhard als op een binnenplaats.

Maar twijfels en liefde woelen de wereld om zoals een mol, zoals een ploeg.

En er zal gefluisterd worden op de plaats waar het huis stond dat verwoest is.

 

Jodendom- christendom

De verwoesting van de tempel heeft vragen en strijd opgeroepen tussen joden en christenen. Zoals nu het onteigenen van een kerk en de herbestemming vragen oproept: “Is dat waardig? Wordt daarmee het geloofsleven van de mensen van die kerk niet te kort gedaan of ontkend?” Trouw (4-10-2019) schrijft over twisten in India waar Hindoes een tempel ter ere van de God Ram  willen bouwen op de plek waar een moskee stond. Betekent dat niet dat de een de ander overwint? Ik denk aan woorden van Gandhi: “we gaan verschillende wegen, maar uiteindelijk gaat het ons allen om hetzelfde doel, om God. Dan moeten we ook niet proberen anderen tot onze godsdienst te bekeren maar  bidden dat moslims betere moslims, en christenen betere christenen en hindoes betere …  om dat gezamenlijke doel te bereiken”.

 

De kerk en/of gelovige mensen.

In ‘Volzin’ wordt een bibliografie van Den Uyl besproken en aangehaald dat  de zaak bij hem voorop stond. Hij hield meer van de mensheid dan van de mensen. Dat deed mij denken aan de kerk en mensen die in God geloven. Ik denk dat paus Franciscus bij de laatsten hoort, nadat eeuwenlang de zaak, de kerk voorop gestaan heeft. Typerend vind ik dat we naast de 10 geboden van God de 5 geboden van de heilige kerk hadden! (hb)

 

Kool en geit

De strip van Dingeman (maandag 11 nov.) heet: ‘Kool en geit gaan naar het CDA congres.’ Zou je het CDA congres ook kunnen vervangen door: de klimaatsconferentie? Of door ‘de Amazonesynode in onze kerk’? Of door een ‘synodale kerkvorm’ voor onze wereldkerk? (hb).