Weeklezing Henk Bloem 10 januari 2021

Doop van de Heer 10 januari 2021 (B)
Schriftlezingen Jesaja 55:1-11 en Marcus 1:7-11

Op de dag van de doop met water wordt Jesaja gelezen: “Kom wie dorst heeft, hier is water.” Iets verderop staat “uw honger stillen”. Zowel bij dorst als bij honger gaat het niet louter om fysieke, lichamelijke dorst en honger maar om een existentiële. Om een dorst en honger die, in de coronaregels, vitaal is, levensnoodzakelijk, waarbij ook het woord leven boven het louter fysieke uitstijgt. Je kunt namelijk fysiek in leven zijn, genezen verklaard zijn, en toch geen leven hebben. Jezus zegt: “Is het leven niet meer dan voedsel, meer dan kleding.” Louise Fresco (hoogleraar Wageningen) zegt: “Artsen doen alleen aan symptoombestrijding maar bouwen geen nieuwe samenleving.” Met dit in het achterhoofd blijkt de kern van de lezing in vers 6vv te liggen: “Zoekt de Heer, nu Hij te vinden i.” Die zin verwijst niet naar een spelletje verstoppertje maar naar de Heer als degene die levensdorst en honger stilt. Die het criterium is voor wat vitaal, levensnoodzakelijk of alleen symptoom, buitenkant is.

De evangelielezing sluit daar op aan: ‘Dopen met water’ is een teken aan de buitenkant, dopen in heilige geest maakt de hele mens, alles nieuw. Jezus’ doop wordt alleen terloops vermeld – de invulling moet nog komen. Maar inderdaad: Kerstmis stopt niet met dit baby’tje. Johannes ziet zichzelf als wegbereider, als voorloper, en niet als een voor-de-voeten-loper van de Zoon die door de hemel bevestigd wordt. Om die Zoon gaat het…zijn wij ook niet wegbereiders?

“A puppy is not only for Christmas”, zeggen de kopers van een oud kasteel die horen dat de restauratie veel tijd zal vragen.

Henk Bloem, pastor

Blogs van de week

Notities over leven, hoop, honger en dorst, en hoe wij hier in staan.

Doopweetjes?
Met de doop druk je uit waartoe je wilt leven. En ook: dat LEVEN meer is, dan in leven blijven…? Matteüs 28:19 zegt dat je gedoopt wordt NAAR de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Niet IN, maar NAAR – dat je dat wilt, dat gaat proberen. Vind ik zelf wel mooier dan ‘in’, dat klinkt zo absoluut.

Johannes de Doper vergeleken met Hongkong
a)
Het dagelijks leven, juridische grondslagen, is voor beiden slecht. Dus is héél Hongkong op de been – komt héél Judea en alle inwoners van Jeruzalem naar Johannes. Men verlangt, wil, verandering.
b) In beider situatie komen maatschappelijke waarden er bekaaid af. Hongkong is volgens velen geen goede plek meer om een kind op te voeden (Trouw 31-12), en de evangeliën verhalen steeds dat het volk Jezus hoger inschat dan de leidende klasse (Mc 12,37; Math 23). Daar is men op uitgekeken.
c) De hoop op een andere wereld wordt in Hongkong voorlopig onderdrukt; in de evangeliën heet ze niet voor niks: blijde boodschap en zet ‘t zich mondjesmaat door. Maar ’t is wel tegen het zere been van leiders die daarin verzet tegen hun juk voelt.
d) In Hongkong had men symbolen: T-shirts en leuzen die toonden dat je achter deze omwenteling stond. En de Johannesdoop lijkt niet alleen een religieuze doop om je op Gods weg te (laten) zetten maar ook een maatschappelijke omwenteling, een nieuwe lente, een nieuw geluid? De doop met water was ‘entreebewijs’ in een nieuwe wereld.
e) Beide keren werden inspirerende personen gevangen, vermoord, uit de weg geruimd: Johannes de Doper en repressie in Hongkong.
f) In beide situaties gaan politiek en geloof – ook geloof in jezelf als mens van God, en synagoge in elkaar over, één pot nat? Of zie je juist grote verschillen?
g) De Chileense kunstenares Lilian Moreno Sanchez zegt: “De kracht om te wandelen, door te gaan, duidt op de kracht die we nodig hebben om in crisissituaties door te zetten en om in onszelf en in de wereld iets te veranderen Een andere wereld is mogelijk. Die hoop wil ik graag delen.”

De song uit Les misérables geeft de volkstemming goed weer.
Do you hear the people sing?
Singing a song of angry men?
It is the music of a people, who will not be slaves again
When the beating of your heart
Echoes the beating of the drums
There is a life about to start when tomorrow comes [LEVEN]
Will you join in our crusade?
Who will be strong and stand with me?
Beyond the barricade is there a world you long to see?
Then join in the fight
That will give you the right to be free

Do you hear the people sing?
Singing a song of angry men?
It is the music of a people, who will not be slaves again
When the beating of your heart
Echoes the beating of the drums,
there is a life about to start when tomorrow comes [LEVEN]
Will you give all you can give
So that our banner may advance
Some will fall and some will live,
Will…….

Of hoor je op de achtergrond de musical Soldaat van Oranje met het refrein:
“Als wij niets doen? Wie dan?
We zien toch dat dit niet kan
‘t, is nu aan jou en mij
Onze enige hoop zijn wij [HOOP]
Denk maar niet dat dit geruisloos verdwijnt
Het gaat niet weg als je, je ogen maar sluit
Je hoort en je ziet (maar zwijgt)
Volg je hart of redt je huid.

Rutger Bregman, historicus, schreef het boek De meeste mensen deugen. Ofschoon niet iedereen het met hem eens is, werd het boek veel gelezen en herkenden veel mensen zijn positieve boodschap.
Voor het evenwicht noem ik de Vlaming Leonard Nolens (1947), die in negatieve zin over onmacht, bijv. over falend ouderschap schreef. Pro en Contra – het ideaal is niet zo voor handen.
Zeg aan de kinderen dat wij niet deugen.
Zeg aan de dochter die danst in haar slaap
Dat een droom van een wals geen beroep is, zeg
Dat het draaiziek omhaal van een driekwartsmaat
Haar voeten verknoeit. We leerden haar lopen

Om traag en behoedzaam ons leven te leiden.
(…)
Zeg aan de kinderen dat wij niet deugen,
Zeg dat wij kinderen maken ’s nachts
Om ze ‘s ochtends zachtmoedig te kraken, zeg
Aan de zoon als hij dwarsligt aan tafel en zingt
Om met liedjes zijn honger te stillen, zeg [HONGER]

Dat wij de muziek uit zijn mond zullen nemen,

Dat wij hem klein zullen krijgen met melk
En slaag, met zuurverdiend brood en examens.
Zeg dat zijn dorst de manieren moet leren [DORST]
Van ons, een dwergvolk van vaders en moeders.
Wij hebben geen noten op onze zang.

(Trouw 30-4-2011)

Henk Bloem, pastor